در دنیای فناوری و توسعه نرم‌افزار، سرعت تغییرات بسیار بالاست و کاربران از دستگاه‌ها و سیستم‌عامل‌های متنوعی استفاده می‌کنند. برخی افراد از تلفن همراه با سیستم‌عامل اندروید بهره می‌برند، برخی از iOS استفاده می‌کنند و گروهی نیز نرم‌افزارها را روی ویندوز، مک یا لینوکس اجرا می‌کنند. در چنین شرایطی، توسعه‌دهندگان به دنبال راهکاری هستند که بتوانند یک برنامه یا نرم‌افزار را برای چندین سیستم‌عامل مختلف تولید و اجرا کنند. اینجاست که مفهوم کراس پلتفرم (Cross Platform) اهمیت پیدا می‌کند.

کراس پلتفرم یکی از مهم‌ترین رویکردهای توسعه نرم‌افزار محسوب می‌شود که امروزه در ساخت اپلیکیشن‌های موبایل، نرم‌افزارهای دسکتاپ و حتی بازی‌های رایانه‌ای کاربرد گسترده‌ای دارد. در این مقاله به‌صورت کامل بررسی می‌کنیم که کراس پلتفرم چیست، چگونه کار می‌کند، چه مزایا و معایبی دارد و چرا کسب‌وکارها به سمت توسعه چندسکویی حرکت کرده‌اند.

کراس پلتفرم (Cross Platform) چیست؟

کراس پلتفرم یا چندسکویی به روشی در توسعه نرم‌افزار گفته می‌شود که در آن یک برنامه یا اپلیکیشن با یک کد مشترک ساخته می‌شود اما قابلیت اجرا روی چند سیستم‌عامل یا پلتفرم مختلف را دارد.

به بیان ساده، به‌جای اینکه برای اندروید، iOS و ویندوز سه نسخه جداگانه از نرم‌افزار طراحی شود، توسعه‌دهنده می‌تواند یک بار کدنویسی انجام دهد و خروجی را برای چند پلتفرم مختلف منتشر کند.

برای مثال:

• یک اپلیکیشن موبایل ممکن است هم روی اندروید و هم روی iOS اجرا شود.
• یک نرم‌افزار دسکتاپ می‌تواند روی ویندوز، مک و لینوکس کار کند.
• برخی بازی‌ها روی موبایل، کنسول و کامپیوتر به‌صورت همزمان اجرا می‌شوند.

این قابلیت باعث صرفه‌جویی در زمان، هزینه و منابع توسعه می‌شود.

مفهوم پلتفرم در توسعه نرم‌افزار چیست؟

قبل از درک کامل کراس پلتفرم باید بدانیم پلتفرم (Platform) چیست.

پلتفرم به محیطی گفته می‌شود که نرم‌افزار روی آن اجرا می‌شود. سیستم‌عامل‌ها مهم‌ترین نمونه پلتفرم هستند، مانند:

• اندروید (Android)
• iOS
• ویندوز (Windows)
• مک او اس (macOS)
• لینوکس (Linux)

اگر نرم‌افزاری تنها برای یک سیستم‌عامل طراحی شود، اصطلاحاً Native Application یا برنامه بومی نامیده می‌شود. اما اگر روی چند سیستم‌عامل اجرا شود، به آن Cross Platform گفته می‌شود.

کراس پلتفرم چگونه کار می‌کند؟

در توسعه کراس پلتفرم، برنامه‌نویسان از فریم‌ورک‌هایی استفاده می‌کنند که امکان تولید خروجی برای چند سیستم‌عامل را فراهم می‌کنند.

این فریم‌ورک‌ها معمولاً یک لایه واسط بین کد اصلی و سیستم‌عامل ایجاد می‌کنند تا نرم‌افزار بتواند روی محیط‌های مختلف اجرا شود.

فرآیند معمول به شکل زیر است:

1. نوشتن یک کد واحد
2. تبدیل کد به نسخه‌های قابل اجرا برای سیستم‌عامل‌های مختلف
3. انتشار برنامه روی پلتفرم‌های گوناگون

محبوب‌ترین فریم‌ورک‌های Cross Platform

امروزه ابزارهای متعددی برای توسعه کراس پلتفرم وجود دارد.

1. Flutter

فلاتر محصول گوگل است و یکی از محبوب‌ترین ابزارهای ساخت اپلیکیشن چندسکویی محسوب می‌شود.

ویژگی‌ها:

• سرعت بالا
• رابط کاربری زیبا
• پشتیبانی از اندروید و iOS
• قابلیت توسعه وب و دسکتاپ

2. React Native

ری‌اکت نیتیو توسط فیسبوک (متا) توسعه داده شده است.

مزایا:

• عملکرد مناسب
• استفاده از جاوااسکریپت
• توسعه سریع اپلیکیشن

3. Xamarin

ابزاری متعلق به مایکروسافت برای توسعه نرم‌افزارهای چندسکویی است.

4. Ionic

فریم‌ورکی مناسب برای ساخت اپلیکیشن‌های هیبریدی و چندپلتفرمی.

تفاوت Native و Cross Platform